Veel mensen ervaren hoofdpijn en het kan behoorlijk vervelend zijn tijdens je dagelijkse bezigheden. Ongeveer één op de vijf Nederlanders ervaart regelmatig hoofdpijn. In dit artikel bespreken we welke soorten hoofdpijn er zijn en hoe deze behandeld kunnen worden met manuele therapie.

De meest voorkomende soorten hoofdpijn

De 3 meest voorkomende soorten hoofdpijn zijn:

  • Spanningshoofdpijn oftewel tension type hoofdpijn (TTH);
  • Hoofdpijn vanuit de nek of cervicogene hoofdpijn;
  • Migraine 

Elk type hoofdpijn heeft zijn eigen kenmerken, zoals hoe lang het aanhoudt, de plek waar de pijn zit, soort pijn en wat de mogelijke oorzaken zijn. Het komt vaak voor dat iemand deze soorten hoofdpijn tegelijk ervaart, waardoor het uitzoeken van deze verschillende types belangrijk is voor effectieve behandeling.

Welke soorten hoofdpijnen zijn te behandelen met manuele therapie?

Migraine 

Migraine is wanneer je matige tot heftige hoofdpijn hebt, alsof je hoofd bonst (pulserend). Meestal zit de pijn aan een zijde van het hoofd, maar kan van kant wisselen. Vaak ben je overgevoelig voor licht en/of geluid. Misselijk zijn of moeten overgeven komt ook regelmatig voor. Het duurt meestal tussen de 4 en 72 uur. 

Migraine is een primaire hoofdpijn soort, wat betekent dat de oorzaak ervan onbekend is. De behandeling is meestal met behulp van medicatie. Er is bewijs van laag bewijs voor de toegevoegde waarde van manuele therapie en dan alleen op een daling van de frequentie, de intensiteit en duur van de aanvallen. Migraine kan uitgelokt worden door verschillende oorzaken, die persoonsafhankelijk zijn. Nekklachten kunnen daar een rol in spelen of een andere hoofdpijnsoort. Dan kan manuele therapie wel effectief zijn in het verminderen van het aantal migraine aanvallen per jaar. 

Spanningshoofdpijn

Tension type hoofdpijn is de meest voorkomende vorm van hoofdpijn. Bijna 9 op de 10 vrouwen en bijna 7 op de 10 mannen ervaren spierspanningshoofdpijn, ook wel bekend als TTH. Spierspanningshoofdpijn wordt omschreven als een soort drukkende, knellende pijn rondom of aan beide kanten van het hoofd. Deze is mild tot matig aanwezig en er is over het algemeen niet sprake van misselijkheid of overgevoeligheid van licht en/of geluid. De duur van de hoofdpijn kan 30 minuten tot 7 dagen bedragen. Deze hoofdpijn ontstaat door gespannen spieren in de nek, schouders of het hoofd zelf. 

Tension type headache valt net als migraine onder de primaire hoofdpijnen, waardoor ook hier de oorzaak onbekend is. Recent onderzoek heeft echter aangetoond dat triggerpoints (spierknopen) in de nek en schouderspieren bijdragen aan TTH. Manuele therapie kan dus helpen bij de behandeling van spierspanningshoofdpijn. Dit gebeurt door deze triggerpoints in de nek-en halsspieren uit te schakelen en tegelijkertijd de kleine dieper gelegen spieren in de nek en hals opnieuw te trainen. Manieren om deze spierknopen te deactiveren zijn: manuele therapie, dry needling, statische druk op de pijnlijke punten, mobilisatie- en rektechnieken.

Hoofdpijn vanuit nek 

Bij cervicogene hoofdpijn spreek je van hoofdpijn vanuit de nek. Anders dan de voorgaande hoofdpijnen is hier sprake van een secundaire hoofdpijn, waarbij de oorzaak van de hoofdpijn daadwerkelijk in de nek ligt. De hoofdpijn moet dan ook begonnen zijn binnen afzienbare tijd van de nekklachten. De pijn wordt gekarakteriseerd door pijn aan één kant van je hoofd, die begint in je nek en gaat omhoog. Er vindt geen wisseling van kant plaats. De pijn kan uitgelokt worden door bewegingen van je hoofd en nek. Bijkomende symptomen kunnen zijn: misselijkheid, overgevoeligheid van geluid en/of licht, verminderde beweeglijkheid van de nek en uitstraling naar de arm. 

Manuele therapie is zeer effectief bij de behandeling van hoofdpijn die uit de nek komt, door de beweging van de nekwervels te verbeteren. Wanneer manuele therapie wordt gecombineerd met training van coördinatie en uithoudingsvermogen van de kleine, dieper gelegen spieren in de nek, zijn de resultaten nog beter. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat deze combinatie heel effectief is om deze hoofdpijn te verminderen.

Conclusie

Hoofdpijn en migraine komt veel voor en kan invloed hebben op je dagelijkse leven. In dit artikel hebben we gezien dat manuele therapie effectief kan zijn bij het behandelen van bepaalde soorten hoofdpijn, met name spierspanningshoofdpijn en hoofdpijn die vanuit de nek ontstaan.

Door het uitschakelen van triggerpoints en het trainen van de nek- en halsspieren kan manuele therapie verlichting bieden en de frequentie van hoofdpijn verminderen. Maar voor migraine, lijkt manuele therapie minder effectief. 

Het is belangrijk om de specifieke soort hoofdpijn nauwkeurig te diagnosticeren voor de meest effectieve behandeling. Als u regelmatig last heeft van hoofdpijn of migraine, kan het raadzaam zijn om met een specialist te overleggen of manuele therapie een geschikte behandeling voor u is.

Veelgestelde vragen

  1. Wat is manuele therapie en hoe kan het helpen bij hoofdpijn?
    Manuele therapie is een vorm van fysiotherapie gericht op het behandelen van klachten in het bewegingsapparaat. Dit is het systeem dat je lichaam helpt met stabiliteit zoals de botten, spieren, gewrichten en pezen. Manuele therapie helpt door de spierspanning in de nek en schouders te verminderen en hierdoor je bewegingsbereik te verbeteren.
  2. Is manuele therapie effectief tegen migraine?
    Nee, over het algemeen is manuele therapie niet effectief tegen migraine. Dit komt doordat de oorzaak van migraine niet bekend is. Als de migraine wordt veroorzaakt door een soort hoofdpijn die door spierspanningen tot stand komt, kan manuele therapie wel enigszins effect hebben.
  3. Hoe lang duurt een manuele therapie behandeling voor hoofdpijn?
    Dit hangt van je persoonlijke situatie af. Je therapeut kan hier een inschatting van maken.
  4. Zijn er bijwerkingen bij manuele therapie voor hoofdpijn?
    Je kunt je vermoeid voelen of je voelt lichte spierpijn. In zeer zeldzame gevallen zijn er ernstige bijwerkingen, met name wanneer manuele therapie wordt toegepast in specifieke gevallen. Laat u dus goed voorlichten door uw manueel therapeut. Over het algemeen is manuele therapie veilig dus de kans dat je geen bijwerkingen ervaart is groot.
  5. Heb ik een verwijzing van een arts nodig als ik manuele therapie wil voor mijn hoofdpijn?
    Nee, u heeft geen verwijzing nodig voor manuele therapie bij hoofdpijn. We raden u wel aan om even te overleggen, vooral als u chronische of ernstige hoofdpijn heeft. Zo kunnen onderliggende oorzaken worden uitgesloten.